تاریخ انتشار خبر: چهارشنبه 1397/10/19 11:24



با وجود پایین آمدن قیمت ارز، قیمت اقلام اساسی خانوار هم‌چنان بالاست و به کسی ربط ندارد

صدای زنجان- بازی این روزهای قیمت‌های بازار با جیب مردم بی‌شباهت به بازی کودکانه «کی بود، کی بودن من نبودم» دوران کودکی بسیاری از صاحبان جیب‌های خالی امروز نیست. شباهت از این نظر که هر مدیر و مسئول و کاسبی از کرده‌هایش برای کنترل قیمت‌ها می‌گوید و دست آخر مسئولیت چهار نعل رفتن قیمت‌ها را بر گردن دیگری می‌اندازد، بدون این‌که این‌که این وسط معلوم شود مسئول بالارفتن قیمت‌ها و پایین نیامدن ان‌ها کیست.

بالا رفتن قیمت ارز بهانه خوبی بود تا قیمت هر چیز باربط و بی‌ربط به زندگی افزایش یابد و کسی هم معترض نبود چون همه می‌دانستند چه جوابی قرار است بشنوند اما حالا که ارز سر به زیر شده و قیمت آن راه سقوط را در پیش گرفته خبری از پایین آمدن قیمت‌های صعود کرده نیست که هیچ، حتی در مواقعی قیمت برخی کالاهای اساسی راه افزایش بیش از دوران افزایش قیمت ارز را در پیش گرفته‌اند.

بازار در حالی شاهد افزایش افسارگسیخته قیمت‌هاست که بارها از سوی مسئولان تأکید شده که کالاهای اسای با ارز مرجع وارد کشور می‌شوند و با این اوصاف نباید شاهد افزایش قیمت کالاهای اساسی حتی در روزهای افزایش قیمت ارز بود در حالی که قیمت‌ها چیز دیگری می‌گویند.

در تازه‌ترین اظهار نظر درباره دلایل افزایش قیمت‌ها رئیس اتاق اصناف ایران از بی‌ربط بودن گرانی‌ها به اصناف گفته و این‌که گرانی با گران‌فروشی فرق دارد و گرانی برخی محصولات در بازار می‌تواند عوامل مختلفی غیر از فروشنده‌ها داشته باشد.

به گفته سعید ممبینی باید به این نکته توجه کرد که اصناف تنها توزیع‌کننده و فروشنده محصولاتی هستند که در بازار عرضه می‌شوند و آن‌ها سود قانونی و منطقی خود را روی قیمت این کالاها می‌کشند و حتی در زمینه برخی کالاهای اساسی نیز مسئولیت توزیع به فروشگاه‌های زنجیره‌ای و میادین میوه و تره بار سپرده شده و می‌توانیم در صورت توزیع شدن در شبکه اصناف بر آن‌ها به دقت نظارت کنیم.

ممبینی درباره وضعیت کنونی بازار هم گفته که رکورد سنگینی بر بازار حاکم شده است و گرانی‌های اخیر به بازاریان نیز صدمه زیادی وارد کرده است، بنابراین هرقدر قیمت کالاها متعادل‌تر شود و کاهش یابد، اصناف و کسبه راضی‌تر هستند چراکه افزایش قدرت خرید مردم و رونق بیش‌تر، بازار آن‌ها را در پی خواهد داشت. اما باید به این نکته توجه کنیم که هیچ کمبودی در بازار نداریم و درباره تامین کالاهای مورد نیاز مردم ثبات نسبی به وجود آمده است.

این اظهار نظر در حالی است که اتاق اصناف و سازمان صنعت، معدن و تجارت استان نیز تنها از بازرسی‌های خود از اصناف مختلف و تلاش برای متعادل نگه داشتن بازار سخن به میان می‌آورند و تعزیرات حکومتی استان نیز خبر داده که در طی ۹ ماه امسال 3 هزار و ۸۹۷ فقره پرونده تخلف به تعزیرات حکومتی استان ارسال شده که از این تعداد 3 هزار و ۹۶۲ فقره پرونده مختومه شده است.

به گفته مرتضی ممیزی میزان جریمه این تعداد پرونده تخلف در استان زنجان ۲۲۸ میلیارد ریال بوده است و طی ابن بازه زمانی بیش از ۶۱ میلیارد و ۱۰۰ میلیون ریال از جرایم وصول شده است و تعزیرات حکومتی با متخلفین به جد برخورد می‌کند. اما با وجود همه این بازرسی‌ها و جریمه‌ها نه قیمت‌ها پایین آمده‌اند و نه حتی احساس کاهش قیمت به مردم دست داده است.

این اظهار نظرها و بگیروببندها در حالی است که بررسی‌ها نشان می‌دهد هیچ تناسبی بین افزایش ۱۵ الی ۲۰ درصدی دستمزدها در سال ۹۷ و رشد نجومی قیمت اقلام مصرفی خانوار برقرار نیست. در این زمینه کارشناسان اقتصادی در ماه‌های اخیر همواره بر کنترل نرخ اقلام مصرفی و جلوگیری از افزایش قیمت‌ها زیر چتر نظارتی دولت و همچنین توزیع مواد غذایی در قالب سبد حمایتی بین خانوارهای کم‌درآمد تأکید داشته‌اند، با این حال به نظر می‌رسد در زمینه کنترل قیمت اقلام مصرفی خانوار، نظارتی وجود ندارد و در زمینه سبد حمایتی خانوار نیز براساس آنچه دولت اعلام کرده‌است اعطای سبد حمایتی به ۱۰ میلیون نفر از جمعیت بیش از ۸۱ میلیونی کشور نمی‌تواند همه افراد کم‌درآمد را پوشش دهد.

بررسی قیمت‌های خرده‌فروشی ۹ گروه موادخوراکی نشان می‌دهد در یک سال اخیر (هفته پایانی مهرماه ۹۷ نسبت به هفته پایانی مهرماه ۹۶) میانگین قیمت لبنیات بیش از ۳۷ درصد افزایش یافته‌است. قابل ذکر است در بین اقلام این گروه، به ترتیب ماست پاستوریزه با ۸۲ درصد، پنیر پاستوریزه با ۷۴ درصد، شیر پاستوریزه با ۳۹ درصد و کره پاستوریزه با ۲۹ درصد بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند.

یکی از اقلام مصرفی خانوار که در یک سال اخیر با نوسان شدید قیمت مواجه بوده، تخم‌مرغ است. بررسی آماری نشان می‌دهد در یک سال اخیر قیمت هر شانه تخم‌مرغ با افزایش ۶۶ درصدی از حدود ۱۱ هزار تومان در هفته پایانی مهر ۹۶، امسال به ۱۸ هزار و ۳۸۷ تومان در هفته پایانی مهر رسیده‌است.

برنج، قوت غالب ایرانیان است؛ به‌طوری‌که مردم کشورمان سالانه نزدیک به ۳ میلیون تن برنج مصرف می‌کنند. بررسی آماری نشان می‌دهد میانگین افزایش قیمت برنج در یک سال اخیر بیش از ۴۳ درصد است. بین برنج‌های مصرفی، قیمت برنج خارجی غیرتایلندی ۶۰ درصد و قیمت برنج درجه یک و دو ایرانی ۳۹ درصد افزایش داشته‌اند.

بررسی آماری نشان می‌دهد قیمت حبوبات در یک سال اخیر نزدیک به ۲۹ درصد افزایش یافته‌است که در بین اقلام این گروه به ترتیب عدس با ۴۱ درصد، لپه با ۳۳ درصد، نخود با ۳۱ درصد، لوبیا قرمز با ۲۷ درصد و لوبیا چیتی با ۱۸ درصد بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند.

بررسی متوسط قیمت خرده‌فروشی در بخش میوه‌ها نشان می‌دهد میانگین قیمت میوه در یک سال اخیر نزدیک به ۸۳ درصد رشد داشته‌است که به ترتیب سیب‌قرمز با ۲۵۴ درصد، سیب‌زرد با ۲۵۱ درصد، گوجه‌فرنگی ۱۷۴ درصد، سیب‌زمینی ۱۶۶ درصد، موز ۱۴۳ درصد، خیار ۸۸ درصد، هندوانه ۸۶ درصد، انگور ۶۷ درصد و پیاز ۳۹ درصد رشد قیمت داشته‌اند.

بررسی قیمت خرده‌فروشی گوشت نشان می‌دهد قیمت گوشت در یک سال اخیر به‌طور میانگین ۴۵ درصد افزایش یافته‌است. بر این اساس قیمت هر کیلو گوشت گوسفندی بدون استخوان با افزایش ۴۷ درصدی از ۴۳هزار تومان در هفته پایانی مهرماه ۹۶ به ۶۳ هزار تومان در هفته پایانی مهرماه ۹۷ رسیده‌است. همچنین قیمت هر کیلو مرغ با افزایش ۳۹ درصدی از ۶۷۰۰ تومان در سال گذشته، امسال به ۹۴۰۰ تومان در هفته پایانی مهرماه رسیده‌است.

میانگین قیمت خرده‌فروشی قند و شکر در یک سال اخیر نزدیک به ۴۱ درصد افزایش یافته‌است که در این بین قیمت قند ۴۷ درصد و قیمت شکر ۳۷ درصد افزایش یافته‌است.

قیمت هر کیلو چای خارجی در یک سال اخیر با افزایش ۲۳ درصدی از حدود ۲۳ هزار تومان در هفته پایانی مهرماه ۹۶ به بیش از ۲۹ هزار تومان در هفته پایانی مهرماه ۹۷ رسیده‌است.

از دیگر اقلام پرمصرف خانوار، روغن است که قیمت آن در یک سال اخیر با افزایش ۵۰ درصدی روبه‌رو بوده‌است. بر این اساس قیمت هر لیتر روغن خوراکی از ۵ هزار تومان در هفته پایانی مهرماه ۹۶ به حدود ۷۵۰۰ تومان در روزهای اخیر رسیده‌است.»

فرماندار زنجان اواخر ماه گذشته درباره وضعیت بازار گوشت با اشاره به اینکه در حال حاضر میزان گوشت قرمز تولید شده در استان مازاد بر میانگین مصرف استان اظهار داشت: در گذشته مازاد تولید گوشت از استان زنجان خارج می‌شد. اتفاقی که بعد از افزایش قیمت گوشت قرمز رخ داده خاص استان زنجان نبوده و در سایر استانها نیز این موضوع وجود دارد و در حال حاضر بسیاری از کسانی که در کار صادراتی فعال‌اند علاقه‌مند شدند برخی از تولیدات داخلی را به کشورهای مجاور انتقال دهند.

رضا عسگری افزود: در یک مقطعی دام زنده به استان وارد می‌شد و این اقدام برای برخی‌ها به صرفه‌تر بود ولی در حال حاضر این وضعیت برعکس شده است. صادرات گوشت قرمز در زنجان به صرفه‌تر از توزیع آن در داخل استان شده و این بحث باید مورد توجه قرار گیرد.

وی خاطر نشان کرد: باید زنجیره تولید گوشت در استان ایجاد شود یعنی دامدارهایی که در استان وجود دارد فعالیت‌شان صرفا نباید فروشنده گوساله و بره باشند و باید دامداران پروار‌بندی دام‌های سبک و سنگین را در دستور کار خود قرار دهند.

فرماندار زنجان بیان کرد: برای تحقق این امر باید دامداریهای که در سطح استان به صورت سنتی و یا صنعتی فعالیت دارند تقویت شوند.

وی بیان کرد: دامهای لاغر از استان خارج می‌شود و در سایر استانها پرواربندی اتفاق می‌افتد و در عوض دام سنگین و پروار شده را وارد استان می‌کنیم که باید این رویه تغییر یابد.

فرماندار زنجان عنوان کرد: این ایراد در استان شناسایی شده و برای رفع این ایرادات در استان زنجان اقدامات لازم انجام خواهد شد.

اما یک کارشناس اقتصادی درباره علت پایین نیامدن قیمت کالاها با وجود کاهش قیمت دلار در هفته های اخیر می‌گوید: باید در این زمینه به دو دلیل اشاره کرد؛ اول اینکه دسته ای از فروشندگان کالاهای خود را زمانی که قیمت دلار بالاتر بوده، خریده اند و دلیل دوم، عدم اعتماد به این موضوع است که نکند دوباره قیمت دلار افزایش یابد.

سیدرضی حاجی آقامیری گفت: علت اصلی این موضوع این است که در مردم، اطمینانی به اینکه قیمت دلار در روزهای آینده دوباره بالا نرود، وجود ندارد.

او ادامه داد: برای پاسخ دقیق تر برای علت عدم کاهش قیمت ها، باید به دو دلیل اشاره کرد؛ اول اینکه دسته ای از فروشندگان کالاهای خود را زمانی که قیمت دلار بالاتر بوده، خریده اند و اکنون نمی خواهند آن را به قیمت ارزان تر بفروشند. البته اگر قیمت دلار برای مدتی پایین آمده و ثابت بماند، آنگاه آنها نیز ناچارند کالاها را با قیمت ارزان تر بفروشند.

این فعال اقتصادی اضافه کرد: دلیل دوم، عدم اعتماد به این موضوع است که نکند دوباره قیمت دلار افزایش یابد. به بیان ساده تر، باید گفت ارزش ریال، همواره یا با کالا، طلا یا ارز مقایسه می شود؛ از این رو، تزلزل ریال به نفع این سه است. یعنی وقتی افراد نگران حفظ ارزش پول خود هستند، در نتیجه تصمیم می گیرند که ریال خود را به کالا، طلا یا ارز تبدیل کنند.

آقامیری درباره این موضوع که آیا دولت نمی تواند قیمت کالاها را نیز کنترل کند، و کدام نهاد در این خصوص کوتاهی کرده، نیز اظهار داشت: تحلیل اولی که ارائه شد، صد در صد مبتنی بر پایه های علم اقتصاد بود. باید پرسید آیا بر اساس علم اقتصاد، اصلا کسی می تواند قیمت را کنترل کند؟

او افزود: حتی اگر دولت با کنترل قیمت، بهای کالایی را پایین بیاورد، آن کالا از بازار پنهان می شود و در زمانی دیگر با قیمت خودش، نه آن قیمتی که دولت تعیین کرده، فروخته می شود. در واقع برای مدت محدود می توان با اعمال زور، قیمت ها را کنترل کرد اما برای درازمدت این کار عملی نیست. در نتیجه دولت با قیمتگذاری نمی تواند بازار را مهار کند.

او ادامه داد: در مورد بازار ارز نیز همین موضوع صادق است؛ در همان زمانی که آقای جهانگیری دلار 4200 تومانی را اعلام کرد، استراتزی دولت این بود که نیازهای قانونی مردم برای ارز را تامین می کنیم. اما این سوال وجود داشت که به چه چیز می گویند نیاز قانونی؟

آقامیری تصریح کرد: دولت باید نیاز مردم را به رسمیت بشناسد و حل کامل مسئله، زمانی اتفاق می افتد که مردم هرقدر به ارز نیاز داشته باشند، توان تامین آن  وجود داشته باشد.

این فعال اقتصادی با اشاره به شرایط تحریمی ایران گفت: به عنوان یک ایرانی شایسته است که از خود مایه بگذاریم و شرایط را درک کنیم و دولت نیز شرایط را مهیا کند تا از این دالان تاریخی عبور کنیم.

حالا باید دید در شرایطی که دولت تأکید دارد همه اقلام اساسی خانوار با ارز مرجع وارد کشور می‌شود، سازمان صنعت و معدن هر روز از آمار بازرسی‌ها می‌گوید و اصناف هم خود را بی‌ربط می‌داند، گرانی‌‌ها به چه کسی یا جایی ربط دارد؟

 

#گرانی، نظارت بر بازار، بازار ارز








بازدید استاندار از بازار زنجان